تبلیغات
راه روشن - قدرت خدا و ایجاد مشكلات وسختی های مانند زلزله و سیل و...
 
راه روشن
السلام علیک یا فاطمة الزهرا ایتهاالصدیقة الشهیده
درباره وبلاگ


بسم الله الرحمن الرحیم .
الحمدلله رب العالمین . والصلوة والسلام علی رسول رب العالمین و علی آله الطیبین الطاهرین لا سیما علی الموجود الموعود منهم . ولعنة الله علی اعداء الله.
این وبلاگ در راستای روشنگری و طرح مطالب و حقایق و به دور از هرگونه تعصب و بی انصافی به انگیزه دست یابی حق جویان و حقیقت طلبان به واقعیت های ناب ، طراحی و راه اندازی شده است و علاوه بر نوشته های نویسنده وبلاگ سعی بر این است که بهترین مطالب و مقالات را از سایت ها و وبلاگ ها از نویسندگان متعهد و آگاه جمع آوری و با حفظ امانت به خوانندگان ارجمند تقدیم نماید، و از هرگونه نظر و نقادی منصفانه استقبال می نماید. ونقل مطالب از این وبلاگ با ذکر منبع بلا مانع می باشد.

مدیر وبلاگ : مبارک ربانی Rabbani Oruzgani
مطالب اخیر

 

رابطه قدرت خدا با مشکلات و سختی ها

خداوند در کنار تمام صفات جمال، غنی و بی نیاز نیز می باشد؛ بر این اساس نیازی به قدرت نمایی ندارد، بلکه این انسان است که ناتوان است و در برابر مشکلات تحمل و استقامت ندارد.

به تعبیر قرآن: هر آینه آدمى را حریص و ناشكیبا آفریده‏ اند. چون شرى بدو رسد بیقرارى كند. و چون مالى به دستش افتد بخل مى ‏ورزد.[1]

 


فلسفه مشکلات و سختی ها:

از مجموع آیات و روایاتی كه دربارة مصائب و مشكلات آمده است برمی‌آید كه مشكلات و مصائب بر دوگونه می باشند:

الف) مشكلات و مصائبی كه با طبیعت زندگی انسان سرشته شده و اراده و اعمال بشر كمترین تأثیری در آن ندارد. مانند: مرگ و میر و قسمتی از حوادث دردناك طبیعی مثل: زلزله، سیل، طوفان و ... قرآن كریم می‌فرماید: ما اصاب من مصیبة إلا باذن اللّه و من یؤمن بااللّه یَهدِ قَلبَهُ(1) هیچ مصیبتی رخ نمی دهد مگر به اذن خداوند,هر كس به خدا ایمان داشته باشد، خدا قلبش را هدایت می‌كند». چنین مشكلاتی كه دامن‌گیر انسان می‌شود، از قبل مقدر شده و در لوح محفوظ ثبت است.

لذا بسیاری از انبیاء، اولیاء و صلحا گرفتار چنین مصائبی می‌شدند. در حدیث نیز داریم، هنگامی كه امام علی‌بن الحسین ـ علیه السّلام ـ بر یزید وارد شد، یزید نگاهی به او كرد و گفت: یا علی! ما اصابكم من مصیبة فبما كسبت ایدیكم! اشاره به این‌كه حوادث كربلا نتیجة اعمال خود شما بود. امام ـ علیه السّلام ـ در پاسخ فرمود: «این آیه در مورد ما نازل نشده، آنچه دربارة ما نازل شده آیة دیگری است كه می‌فرماید: ما أَصابَ مِنْ مُصیبَةٍ فِی الْأَرْضِ وَ لا فی أَنْفُسِكُمْ إِلاَّ فی كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها إِنَّ ذلِكَ عَلَی اللَّهِ یَسیر(2) هر مصیبتی كه در زمین یا در جسم و جان شما روی دهد پیش از آفرینش شما در كتاب (لوح محفوظ) بوده و آگاهی براین امر به خداوند آسان است.»(3) بنابراین برخی از مشكلات از قبل برای انسان در نظر گرفته شده و در لوح محفوظ ثبت است، اعمال و رفتار انسان در بروز آن نقش ندارد.

البته نباید كسی به این بهانه كه مصائب و مشكلات از سوی خداوند است و در لوح مقدر شده است، در برابر آن سكوت نموده و برای رفع آن هیچ‌گونه اقدامی ننماید، انسان باید در برابر هرگونه مشكلات مبارزه كند و خود را از حوادث و مشكلات ایمن نگه دارد.

ب) برخی مصائب و مشكلات به خاطر خطاهای گذشتة انسان است. خود انسان در آن نقش دارد، یعنی به خاطر اعمال و رفتار ناپسند دامن‌گیر انسان می‌گردد. گاهی چنین مشكلاتی محصول گناهان جمعی است. چنانكه قرآن می‌فرماید: «فساد در خشكی و دریا به خاطر اعمال مردم آشكار شد. تا نتیجة بعضی از اعمال را كه انجام داده‌اند به آنها بچشاند شاید باز گردند»(4). روشن است كه این آیه مباركه دربارة جوامع انسانی است كه به خاطر اعمالشان گرفتار نابسامانیها می‌شوند. آیات دیگر گواهی می‌دهد كه در میان اعمال انسان و نظام تكوینی زندگی او، ارتباط و پیوند نزدیكی وجود دارد كه اگر براصول فطرت و قوانین آفرینش گام بردارند، مشمول بركات الهی می‌شوند و هرگاه فاسد شوند، زندگی آنها به فساد می‌گراید. گاهی مشكلات و مصائب محصول گناه فرد است كه تنها فرد خاص در زندگی شخصی مواجه با مشكلات می‌شود كه یا می‌میرد، یا مریض می‌شود و یا ترس و گرسنگی و محرومیت چرخ زندگیش را از كار می‌اندازد. قرآن نیز می‌فرماید: «هر مصیبتی به شما می رسد به خاطر اعمالی است كه انجام داده‌اید و بسیاری را نیز عفو می‌كند.»(5)، این آیه هم خطاب به اجتماع دارد و هم به افراد. گویا بیان‌گر نوعی رابطة خاص میان انسان‌ها و اعمال آنان است. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نیز در مورد این آیه و ما اصابكم من مصیبة ... می‌فرماید: «این آیه بهترین آیه در قرآن است، ای علی! هر خراشی كه از چوبی برتن انسان وارد می‌شود و هر لغزش قدمی، بر اثر گناهی است كه از او سر زده ...»(6).

بنابراین برخی از مشكلات و مصائب به خاطر گناهان خود انسان است. لذا علاوه بر رعایت و محافظت كردن خود در برابر آسیب ها و آفات و بلاها و مرضها, آدمی باید همواره مواظب اعمال و رفتارش نیز باشد.

هیچگاه قرآن نمی‌گوید در برابر مصائب تسلیم باش و در رفع مشكلات كوشش مكن و تن به ظلم‌ها و ستم‌ها و بیماریها بده بلكه می‌گوید: اگر با تمام تلاش و كوشش كه انجام دادی بازهم گرفتاری‌ها بر تو چیره شد، بدان گناهی كرده‌ای كه نتیجه كفاره‌اش دامانت را گرفته، به اعمال گذشته‌ات بیندیش و از گناهانت استغفار كن و خویشتن را بساز. (7)

فلسفة تقدیر مصائب در لوح محفوظ

تقدیر مصائب و مشكلات در لوح محفوظ علّت‌های مختلف دارد كه سه موردش ذكر می‌شود:

1. زنگ بیدار باش: اگر بشر زندگی راحت و خالی از هرگونه ناملایمات داشته باشد، ارزش راحتی و آسایش را درك نخواهد كرد. زیرا بشر با غرور، شهوت، امیال و غرایزی كه دارد، اگر بحال خود گذاشته شود و هیچ وسیلة بیدار باشی نداشته باشد، اندك‌ اندك حدود و حقوق را فراموش كرده و طبعاً به هرگونه خواسته‌های نامشروع امیال و آرزوها تن خواهد داد كه فرآیند نامطلوب در پی خواهد داشت. لذا بشر به یك بانگ بیدار باش و زنگ خطر نیازمند است تا فطرت ذاتی انسان بیدار شود و به خداوند رو آورد، و از طرفی بشر تنها برای زندگی در این جهان مادی خلق نشده، بلكه برای یك حیات جاودانی و كاملتری ذخیره شده است كه این زندگی مقدمه برای رسیدن به آن است. و از آنجا كه بشر در نتیجة سرگرم شدن و مشغول شدن به این زندگی مادی، از زندگی ابدی غفلت نموده و در پی تكامل خود نیست، نیازمند به یك وسیلة تذكر و بیداری است كه او را به مقصد اصلی و وطن حقیقی متوجه نماید و زوال و فنای این جهان گذرا را در مقابل او مجسّم سازد تا دلبستگی شدید به آن پیدا نكند و در تكاپوی تكامل خود باشد.

از آنچه كه قرآن فرموده: «آنچه از دست داده‌اید غمگین نشوید و به آنچه خداوند به شما داده است خوشحال و دل‌بسته نباشید».(8) نیز به دست می‌آید كه علت مصائب و مشكلات این است كه انسان دل‌بسته و اسیر زرق و برق این جهان مادی نشود و آن را جاودانه نپندارد. بنابراین مصائب و مشكلات زنگ بیدارباش برای غافلان، شلاق بر ارواح خفته، رمز ناپایداری جهان مادی و اشاره‌ای به كوتاه بودن عمر این زندگی است.

2. شلاق تكامل: استاد مطهری (ره)، مصائب و شداید را برای تكامل انسان ضروری می‌داند و می‌فرماید: اگر محنت‌ها و رنج‌ها نباشد بشر تباه می‌گردد. قرآن می‌فرماید: «همانا انسان را در رنج و سختی آفرینش داده‌ایم»(9). استاد می‌افزاید كه آدمی باید مشقت‌ها را تحمل كند و سختی‌ها را بكشد، تا هستی لایق خود را بیابد. تضاد و كشمكش، شلاق تكامل است، موجودات زنده با این شلاق راه خود را بسوی كمال می‌پیمایند، این قانون در جریان نباتات، حیوانات و بالاخص انسان صادق است». امیرالمؤمنین ـ علیه السّلام ـ در یكی از نامه‌های خود به عثمان بن حنیف ... به این قانون بیولوژیك اشاره می‌كند: «كه در ناز و نعمت زیستن، موجب ضعف و ناتوانی می‌گردد و برعكس زندگی در شرایط دشوار و ناهموار، آدمی را نیرومند و چابك می‌سازد و جوهر هستی او را آبدیده و توانا می‌گرداند. آنگاه حضرت توضیح می‌دهد كه درختان بیابانی كه از مراقبت و رسیدگی مرتّب باغبان محروم می‌باشند، چوب محكم‌تر و بادوام‌تر دارند، درختان باغستان‌ها كه دائماً مراقبت شده‌اند و باغبان به آنها رسیدگی كرده نازك پوست‌تر و بی‌دوام‌ترند».

استاد در ادامه می‌فرماید: خدا برای تربیت و پرورش جان انسان‌ها دو برنامة تشریعی و تكوینی دارد و در هر برنامه شداید و سختی‌ها را گنجانیده است. در برنامة تشریعی عبادت را فرض كرده و در برنامة تكوینی، مصائب را در سر راه بشر قرار داده است. روزه، حج، جهاد، انفاق و نماز، شدایدی است كه با تكلیف ایجاد گردیده و صبر و استقامت در انجام آنها موجب تكمیل نفوس و پرورش استعدادهای عالی انسانی است. گرسنگی، ترس، تلفات مالی وجانی و ... شدایدی است كه در تكوین پدید آورده شده است و بطور قهری انسان را در برمی‌گیرد.(10)

3. آزمایش الهی: یكی از علت‌های وجود مشكلات در زندگی به خاطر امتحان انسان است. چنانكه ابراهیم خلیل‌الرحمان بارها مورد آزمایش قرار گرفت قرآن می‌فرماید: «بیاد آر آن زمانی را كه خداوند ابراهیم را با یك رشته امور آزمایش كرد و او نیز به خوبی از عهدة آنها برآمد و به او گفت: من ترا پیشوای مردم قرار می‌دهم»(11) ، «همچنین قرآن كریم از افرادی یاد می‌كند كه در صفا صاحب باغی بودند و تصمیم داشتند كه میوه‌های باغ را بگونه‌ای بچینند كه بینوا و بیچاره‌ای از آن آگاه نشود و همه را بدون پرداخت مالیات لازم به فروش برسانند، ناگهان عذاب باغ را فرا گرفت و آن را بصورت سنگلاخی درآورد كه هرگز گیاهی در آن نمی‌روید».(12)

لازم به ذكر است كه مصائب و مشكلات برای ظالمان تأدیب و برای مؤمنین آزمایش و برای پیامبران و معصومین ـ علیه السّلام ـ درجه و برای اولیاء كرامت و مقام است.(13)

نتیجه این‌كه: مشكلات و مصایب حكمت های مختلف می تواند داشته باشد، هم می تواند نتیجه ی امتحان و آزمایش الهی باشد و هم می تواند به خاطر گناهان یا دیگر اعمال انسان باشد. انسان مؤمن باید همواره نسبت به حوادث كه در اطرافش رخ می دهد و اتفاقاتی كه برایش می افتد با تأمل نگاه كند و متوجه این باشد كه امكان دارد امتحان الهی یا كفاره گناهانش باشد

                                      منبع: مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علیمه قم.

پاورقی:

1. تغابن: 11.

2. حدید:22.

3. عبد علی‌بن جمعة العروسی الحویزی، تفسیر نورالثقلین، تصحیح و ترجمه سیّدهاشم رسولی محلاتی، ج4، ص 580.

4. روم: 41.

5. شوری: 30.

6. طبرسی، امین الاسلام، مجمع‌البیان فی تفسیر‌القرآن، بیروت، ج9، ص 53، ذیل آیة 30، سوره شوری.

7. مكارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، چاپخانة مدرسة امیرالمؤمنین، ناشر دارالكتب الاسلامیه، چاپ هشتم، 1369، ج20، ص 447.

8. حدید: 23.

9. بلد: 4.

10. مطهری، مرتضی، عدل الهی، انتشارات صدرا، چاپخانة علامة طباطبایی، چاپ مسوم 1376، ص 178 ـ 179.

11. بقره: 124.

12. سبحانی، جعفر، منشور جاوید، انتشارات كتابخانه عمومی امام امیرالمؤمنین علی ـ علیه السّلام ـ ، چاپ فرهنگ، ج1، ص 255.

13. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج81، ص 198.



[1]. إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً وَ إِذا مَسَّهُ الْخَیْرُ مَنُوعاً، معارج، 19- 21.





نوع مطلب : عدل و حکمت الهی، 
برچسب ها : زلزله و سیل، رابطه قدرت خدا با مشکلات و سختی ها، فلسفه مشکلات و سختی ها، حوادث دردناك طبیعی، ما أَصابَ مِنْ مُصیبَةٍ فِی الْأَرْضِ، لوح محفوظ،
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
تماس با ما



در این وبلاگ
در كل اینترنت
چاپ این صفحه