تبلیغات
راه روشن - عنوان امام و امامت در منابع تاریخی
 
راه روشن
السلام علیک یا فاطمة الزهرا ایتهاالصدیقة الشهیده
درباره وبلاگ


بسم الله الرحمن الرحیم .
الحمدلله رب العالمین . والصلوة والسلام علی رسول رب العالمین و علی آله الطیبین الطاهرین لا سیما علی الموجود الموعود منهم . ولعنة الله علی اعداء الله.
این وبلاگ در راستای روشنگری و طرح مطالب و حقایق و به دور از هرگونه تعصب و بی انصافی به انگیزه دست یابی حق جویان و حقیقت طلبان به واقعیت های ناب ، طراحی و راه اندازی شده است و علاوه بر نوشته های نویسنده وبلاگ سعی بر این است که بهترین مطالب و مقالات را از سایت ها و وبلاگ ها از نویسندگان متعهد و آگاه جمع آوری و با حفظ امانت به خوانندگان ارجمند تقدیم نماید، و از هرگونه نظر و نقادی منصفانه استقبال می نماید. ونقل مطالب از این وبلاگ با ذکر منبع بلا مانع می باشد.

مدیر وبلاگ : مبارک ربانی Rabbani Oruzgani
مطالب اخیر

آیا امامان شیعه در عصر خودشان در منابع تاریخی(نه از نظر كلامی و عقلی)به عنوان امام یاد می شوند؟

در صدر اسلام برداشت همه از كلمة «امام» پیشوای جامعه و رهبری در امر دین و دنیا بود. استفاده از این كلمه در مورد اهل بیت ـ علیه السّلام ـ،به زمان پیامبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ بر می گردد، كه آن حضرت در مقاطع مختلف سعی داشته اند كه اهل بیت را بعنوان امام امت و رهبر ملت معرفی كنند. نمونه آن را می توان در مورد حضرت علی مشاهده كرد كه پیامبر می فرمود:«انّ ولیّكم الله، و انّ امامكم علی بن ابیطالب».(1) همچنین آن حضرت برای این كه سلسلة امامت را در خاندان اهل بیت مستمر معرفی كند به امامان بعدی، نصّ و تصریح می كرده اند چنانچه میفرماید:«ابنای هذان امامان قاما او قَعدا»(2)، «این دو پسر من (حسن و حسین)، امام هستند خواه قیام كنند خواه بر جای بنشینند.»

 درحادثه عاشورا اشعاری منتسب به حضرت عباس است كه ازحضرت اباعبدالله به تعبیر امام یاد كرده كه دراكثرمقاتل این اشعار ورجزها ی عباس بن علی موجود است.

در هر صورت اطلاق كلمة «امام» در بین مردم جای گرفت و آنان در مقاطع مختلفی این واژه را بكار می بردند. مخصوصاً در مقابل ادعای خلافت و حاكمیت، فاسقان اموی، بعنوان مثال روزی اعور شنّی، از اصحاب امیرالمؤمنین، خطاب به آن حضرت چنین می گوید: «ای امیرالمؤمنین، ما به تو، آن گونه كه شامیان به معاویه می گویند، نمی گوئیم، بلكه می گوئیم كه خدواند برتری و راستیت را بیافزاید، تو به نور الهی می نگری، پس كسانی را بر كسان دیگر مقدّم می داری، امر كردن از تو و اطاعت از ماست، تو «امام» هستی و اگر درگذری، بعد تو این دو حسن(ع) و حسین(ع) هستند.»(3)

 این گونه بود كه شیعیان می دانستند كه در هر عصر، امامی خواهد بود لذا در پی شناخت او بودند. چنان چه از هر امامی، امام بعد از او را می پرسیدند و هم چنان با لقب امام او را خطاب می كرده اند. مثلاً روزی ابی خالد كابلی می گوید:«قلتُ لعلی بن الحسین: من الامام بعدك، قال محمد ابنی یبقر العلم بقرا».(4) «به امام سجاد گفتم: امام بعد از شما كیست؟ فرمود: محمد پسرم كه علوم را می شكافد.»

 در مقابل، مخالفان و حسودان به این القاب حساسیت نشان می دادند و سعی در تضعیف این موقعیت ممتاز اهل بیت داشته اند. چنان چه روزی ابو حنیفه، از در استهزاء و تحقیر به امام باقر می گوید: فانّ قوماً بالكوفه یزعمون انك امام(5) همانا قومی در كوفه هستند كه می پندارند تو امام هستی.

 در موردی دیگر روایت شده است كه روزی هشام به زید بن علی گفت: برادرت بقر چه می كند، زید با اشاره لطیفی كه هم می خواهد هشام را مجاب كند و هم مخالفت او را با نبی اكرم آشكار نماید، می گوید: پیامبر اكرم)ص) او را باقرالعلوم نامید و تو او را بقر می نامی.؟!! و سپس شعری را انشاء می كند:

باقر العلم در قبر مسكن گرفت***كسی كه امام خلق بود، مولدش پاكیزه بود***پس بعد از او به غیر از جعفر كیست تنها امام با شكوه خلائق باشد.(6)

 بدیهی است راه یافتن لغات در اشعار شاعران و یا جاری شدن آن بر زبان مخالفان، حاكی از رواج فرهنگ استعمال آن لغت خاص می باشد حال به نمونه ای از عكس العمل مخالفان نظر می افكنیم:

 «ابن اورمه می گوید. در ایام متوكل به سامرا رفتم و سعید زندان بان را دیدم كه متوكل امام هادی(ع) را به دست او سپرده بود، تا بقتلش برساند، پس به من گفت، آیا دوست داری خدایت را ببینی، گفتم، سبحان الله، خداوند با چشم قابل دیدن نیست. گفت: هذا الذی تزعمون انه امام: منظورم این كسی است كه او را امام می پندارید.(7)
روایت شده است كه روزی امام باقر ـ علیه السّلام ـ به كثّیر شاعر به حال اعتراض میفرماید:
«أمدحت عبدالملك»، آیا عبدالملك را مدح كرده كثیر كه دست و پایش را گم كرده بود، می گوید:«یا بن رسول الله ماقلتُ له امام المهدی و انما قلت له اسد و الاسد كلب و یا شمس و الشمس جماد». من به او امام الهدی نگفته ام بلكه به او گفتم ای شیر و شیر هم از خانواده سگ هاست و ای خورشید كه آن هم از جمادات است.
(8)
خود امامان ـ علیه السّلام ـ نیز در مقاطعی كه موقعیت ایجاب می كرد مردم را به «امامت» دعوت می كرده اند. چنان چه امام صادق(ع) در اوضاع بهم ریخته اموی كه عباسیان دست به قیام زده بودند، روزی در منی كه محل اجتماع سه روزه مسلمانان هست، بر بلندی ایستاده و با صدای بلند میفرماید:« ای مردم، رسول خدا(ص) امام بود و بعد از او علی بن ابیطالب و سپس حسن و حسین و بعد علی بن الحسین و سپس محمد بن علی بود و ... »
(9)

 با توجه به مطالبی كه بیان شد به نظر می رسد استعمال كلمه «امام»، در خصوص ائمه شیعه در بین مردم رواج داشته است.

                                           مرکز مطالعات حوزه علمیه قم .


پاورقی:

1. ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1387، ج 3، ص 98.
2. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، تهران، مكتبه الاسلامیه، چاپ سوم، 1371، ج 43، ص 277.
3. نصر بن مزاحم المنقری، وقعهّ الصفین، قاهره، المؤسسه العربیة الحدثیه، چاپ دوم، 1382 هـ ق، ص 425.
4. مجلسی، محمدباقر، همان، ج 46، ص 229.
5. همان، ص 356.
6. مجلسی، محمدباقر، همان، ص 296.
7. ری شهری، میزان الحكمه، ترجمه حمید رضا شیخی، قم، دارالحدیث، چاپ اول، 1377، ج 1، ص 326.
8. مجلسی، همان، ج 46، ص 338.
9. خامنه ای، سیدعلی، عنصر مبارزه در زندگانی ائمه اطهار، مشهد، كنگره جهانی امام رضا، 1365، ص 34.





نوع مطلب : امامت در قرآن و روایات، 
برچسب ها : امام و امامت در منابع تاریخی، امامان شیعه، جامعه و رهبری، امام امت و رهبر، ائمه شیعه، اصحاب امیرالمؤمنین، سلسلة امامت،
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 3 خرداد 1396 06:48 ب.ظ
Wow that was unusual. I just wrote an really long comment but after
I clicked submit my comment didn't show up. Grrrr... well I'm not writing all that over again. Regardless, just
wanted to say wonderful blog!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
تماس با ما



در این وبلاگ
در كل اینترنت
چاپ این صفحه