تبلیغات
راه روشن - ابعاد ولایت تشریعى‏ امام معصوم
 
راه روشن
السلام علیک یا فاطمة الزهرا ایتهاالصدیقة الشهیده
درباره وبلاگ


بسم الله الرحمن الرحیم .
الحمدلله رب العالمین . والصلوة والسلام علی رسول رب العالمین و علی آله الطیبین الطاهرین لا سیما علی الموجود الموعود منهم . ولعنة الله علی اعداء الله.
این وبلاگ در راستای روشنگری و طرح مطالب و حقایق و به دور از هرگونه تعصب و بی انصافی به انگیزه دست یابی حق جویان و حقیقت طلبان به واقعیت های ناب ، طراحی و راه اندازی شده است و علاوه بر نوشته های نویسنده وبلاگ سعی بر این است که بهترین مطالب و مقالات را از سایت ها و وبلاگ ها از نویسندگان متعهد و آگاه جمع آوری و با حفظ امانت به خوانندگان ارجمند تقدیم نماید، و از هرگونه نظر و نقادی منصفانه استقبال می نماید. ونقل مطالب از این وبلاگ با ذکر منبع بلا مانع می باشد.

مدیر وبلاگ : مبارک ربانی Rabbani Oruzgani
مطالب اخیر

سؤال: ابعاد ولایت تشریعى‏ امام شامل چه چیزهایی می شود؟

پاسخ اجمالی: یكى از ولایتهایى كه قرآن كریم براى غیر خداوند از بندگان برگزیده‏اش از پیامبران و اوصیاى خاص آنها اثبات مى ‏كند، ولایت تشریعى است. ولایت تشریعى ابعاد مختلفی دارد که عبارتند از: 1. وجوب اطاعت از امام در احكام شرعى‏ 2. ولایت بر جانها و دارایی هاى مردم‏ 3.  وجوب پیروى از امام در تمام امور4.  ولایت در قضا و داوری.

پاسخ تفصیلی: اراده خداوند بر این تعلق گرفته كه جهان را با واسطه اداره كند و امام یكى از بزرگترین واسطه ‏هاى فیض الهى در عالم تكوین و تشریع است. ولایت تکوینی و تشریعی هردو بالذات مختص به خداست و اگر به کسی اعطا فرمود، ولایت پیدا می کند و الا خیر.

ولایت تكوینى امام به معنى حاكمیّت و تصرّف او در نظام آفرینش، با اذن خداوند است و این از نظر عقلى اشكالى نداشته و از نظر نقلى نیز دلایلى بر اثبات آن وجود دارد.

ولایت تشریعى امام اگر به معنى فرمانروایى او بر جامعه و حق تصرّف داشتن در جان و مال مردم و لزوم اطاعت وى ‏باشد صحیح است و اگر به معنای حق قانونگذاری باشد، مردود است.

ولایت تشریعى داراى ابعاد مختلفى است که عبارت است از:

الف- وجوب اطاعت از امام در احكام شرعى‏

دین و احکام الهی هرگاه از سوی امام ع بیان شوند، باید تبعیت کرد. امام ع چون معصوم است بنابراین خطایی در علم و بیان احکام ندارد، بنابراین باید صد در صد پذیرفت.

این آیه به صراحت، پیروى از اوامر و نواهى پیامبر (صلی الله علیه و آله) را واجب كرده است.

ب- ولایت بر جانها و دارایی هاى مردم

قرآن دراین ‏باره مى ‏فرماید: «النَّبِىُ أَوْلى‏ بِالْمُؤْمِنینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ»؛[1] پیامبر (در تصرف در جان مؤمنان)- سزاوارتر به مؤمنان از خود آنهاست.

انسان در به كارگیرى اعضاى بدنش نیازمند به اجازه كسى نیست و در این جهت استقلال كامل دارد. آیه مزبور دلالت دارد كه تسلّط پیامبر (ص) بر جان مؤمنان، قویتر از سلطه ‏اى است كه خود آنان دارند و با ثبوت ولایت پیامبر (صلی الله علیه و آله) بر جان مؤمنان، ولایت آن حضرت بر اموال آنان به قیاس اولویت ثابت مى‏شود.

از سوى دیگر هر گونه، مقامى- غیر از نبوّت- كه خداوند به پیامبر (ص) واگذار كرده- با توجه به دلایل امامت- براى امامان معصوم نیز ثابت است. بنابراین، این قسم از ولایت تشریعى نیز براى امامان معصوم (ع) به وسیله آیه شریفه ثابت مى‏شود.

احمد بن عیسى‏ از امام صادق (ع) نقل مى‏كند كه حضرت در مورد آیه «انَّما وَلِیُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ»؛[2] همانا ولى شما خدا و رسول اوست و آنان كه ایمان آورده‏اند، همانها كه نماز را بپا مى‏دارند و زكات را در حال ركوع مى‏دهند. چنین فرمود: معنایش این است كه خدا و پیامبرش و مؤمنان، یعنى على و امامان از فرزندانش تا روز قیامت، به شما و به امورتان و جانهایتان و اموالتان از خود شما سزاوارترند.[3]

ج- وجوب پیروى از امام در تمام امور

بطور كلى خداوند در قرآن كریم پیروى مردم از پیامبر (ص) و امامان معصوم (ع) در تمامى امور را واجب كرده است. قرآن در این زمینه مى‏فرماید: «یا أَیُّهَا الَّذینَ امَنُوا اطیعُوا اللَّهَ وَ اطیعُوا الرَّسُولَ وَ اولِى الْامْرِ مِنْكُمْ»؛[4]اى كسانى كه ایمان آورده‏اید، خدا را اطاعت كنید و پیامبر و صاحبان امر را اطاعت كنید.

جابر جعفى مى‏گوید: از امام باقر (ع) درباره آیه مزبور سؤال كردم، فرمود: «آنان اوصیا هستند.»[5]

در اینكه پیامبر (ص) و صاحبان امر (اوصیاى پیامبر (ص)) را در چه مورد باید اطاعت كرد، در آیه ذكر نشده و این ذكر نكردن، كلّى و عمومى بودن معنا را مى‏رساند كه اطاعت آنان در تمام امور فردى و اجتماعى واجب است. امام صادق (ع) فرمود: «نَحْنُ قَوْمٌ فَرَضَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ طاعَتَنا»؛[6] ما گروهى هستیم كه خداوند عزّوجلّ اطاعت ما را واجب كرده است.[7]

د. ولایت در قضا و حکومت

یكی دیگر از ابعاد ولایت تشریعی پیامبران و ائمه (علیهم السلام)، ولاء قضا و داورى است.

خداوند در قرآن کریم می‎فرماید: «انَّا انْزَلْنا الَیْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَیْنَ النَّاسِ بِما اریكَ اللَّهُ»[8]ما این كتاب را به حق بر تو نازل كردیم، تا به آنچه خداوند به تو آموخته، در میان مردم قضاوت كنى.

و نیز: «فَلا وَ رَبِّكَ لا یُؤْمِنُونَ حَتَّى یُحَكِّمُوكَ فیما شَجَرَ بَیْنَهُم ثُمَّ لا یَجِدُوا فى‏ انْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَیْتَ وَ یُسَلِّمُوا تَسْلیماً»؛[9] به پروردگارت سوگند كه آنها مؤمن نخواهند بود، مگر اینكه در اختلافات خود تو را به داورى طلبند، و پس از داورى تو، در دل خود احساس ناراحتى نكنند، و كاملًا تسلیم باشند.[10]

پر واضح است که این ولایت بعد از پیامبر اکرم به عهده جانشینان بر حق آنها می باشد. و به طور کلی دلایلى كه ولایت را در ابعاد گوناگون آن براى پیامبر (ص) اثبات مى‏كند، به ضمیمه دلایل امامت، اثبات كننده آن ولایت در ابعاد گوناگونش براى ائمه (ع) نیز مى‏باشد.بعد از پیامبر هم بر اساس حدیث شریف غدیر و... حق ولایت و حکومت از ان علی ع و فرزندان ایشان است. پس ایشان حق حکومت دارند و ما تکلیف به اطاعت داریم.

 اما در مورد ولایت تشریعی به معنای اجازه جعل قانون شرعی، ظاهرا بین پیامبر و ائمه تفاوتی وجود دارد. اگرچه بر حسب روایت مذکور، در واقع تشریع نهایتا باز هم با تأیید و امضای خداوند است؛ ولی به هر حال چنین موردی که پیشنهاد یا وضع قانون ابتدا از سوی نبی باشد از هیچ یک از ائمه ع نقل نشده است. پیامبر (ص) در مواردى، برخى از احكام خاص را تشریع كرده و خداوند آن را امضا نموده و اطاعت از آن حضرت را واجب كرده است. فضیل بن یسار مى‏گوید: از امام صادق (ع) شنیدم كه فرمود:« خداوند نماز را دو ركعت دو ركعت، در جمع ده ركعت واجب كرده بود، پس پیامبر (ص) به هر دو ركعتى- غیر از نماز صبح- دو ركعت اضافه كرد و به نماز مغرب یك ركعت اضافه نمود خداوند اضافه پیامبر (صلی الله علیه و آله) را تجویز و امضا كرد و نمازهاى واجب هفده ركعت شد. پیامبر (ص) نمازهاى نافله را سى و چهار ركعت دو برابر ركعتهاى واجب، تشریع و مستحب كرد و خداوند آن را اجازه داد ... خدا تنها خمر را حرام كرده بود؛ ولى پیامبر (ص) هر آشامیدنى مست كننده را حرام كرد، و خداوند آن را اجازه داده و امضا كرد ... و تسلیم در برابر پیامبر (ص) همانند تسلیم در برابر خدا، بر بندگان واجب شد.»[11]



[1] . احزاب/6.

[2] .مائده/60.

[3] . اصول كافى، ج 1، ص 288.

[4] . نساء/59.

[5] . طباطبایى، محمد حسین‏، المیزان، قم، اسماعیلیان، 1371، چ2، ج 4، ص 409،

[6] . اصول كافى، ج 1، ص186.

[7] . نورى، على ؛ علیپور، صفر، امامت و ولایت، اداره آموزش عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در سپاه،  ص: 87-88

[8] . نساء/105.

[9] . نساء/65.

[10] . جمعی از نویسندگان، ولایت در قرآن، قم، زمزم هدایت، چ1،  ص: 138

[11] . كلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق‏، اصول كافى، محقق / مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چ4،  ج 1، ص 266.





نوع مطلب : امامت در قرآن و روایات، 
برچسب ها : ابعاد ولایت تشریعى‏ امام معصوم، وجوب اطاعت از امام، واسطه ‏هاى فیض الهى، ولایت تكوینى امام، النَّبِىُ أَوْلى‏ بِالْمُؤْمِنینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، انَّما وَلِیُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ، یا أَیُّهَا الَّذینَ امَنُوا اطیعُوا اللَّهَ وَ اطیعُوا الرَّسُولَ وَ اولِى الْامْرِ مِنْكُمْ،
لینک های مرتبط :
شنبه 18 شهریور 1396 06:58 ب.ظ
Hi there! I could have sworn I've been to this web site before but after going through some of the posts I realized it's new to me.
Anyhow, I'm definitely happy I discovered it and I'll be bookmarking it
and checking back frequently!
چهارشنبه 30 فروردین 1396 08:36 ق.ظ
Very good blog! Do you have any helpful hints for aspiring writers?
I'm hoping to start my own blog soon but I'm a little lost on everything.
Would you suggest starting with a free platform like Wordpress or go for a paid option? There are so
many choices out there that I'm completely confused ..
Any tips? Kudos!
شنبه 19 فروردین 1396 12:53 ب.ظ
I could not refrain from commenting. Well written!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
تماس با ما



در این وبلاگ
در كل اینترنت
چاپ این صفحه